Retail Park یکی از قالبهای مهم توسعه فضای تجاری در بسیاری از بازارهای جهان است؛ قالبی متکی بر واحدهای بزرگ، دسترسی مستقیم، پارکینگ گسترده و خریدهای هدفمند که بیشتر در حاشیه یا خارج از هسته متراکم شهری توسعه پیدا میکند. نمونههایی مانند Fort Kinnaird در Edinburgh ،Teesside Park و Glasgow Fort نشان میدهند این قالب در سالهای اخیر از یک مجموعه صرفاً کاربردی به مقصدی کاملتر با ترکیب فروشگاه، غذا، خدمات و سرگرمی نزدیک شده است.

چرا Retail Park برای بعضی برندها جذاب است؟
مزیت اصلی این قالب برای بسیاری از خردهفروشان، امکان فعالیت در واحدهای بزرگتر با دسترسی سادهتر و ساختار عملیاتی متفاوت از مراکز خرید سرپوشیده است. این ویژگی برای گروههایی مانند لوازم خانه، مبلمان، ورزشی، کالاهای حجیم، سوپرمارکت و برخی برندهای اقتصادی اهمیت بیشتری دارد. برای مشتری نیز Retail Park بیشتر با خرید هدفمند و سریع پیوند دارد. این تفاوت رفتاری باعث میشود چنین پروژههایی الزاماً جایگزین مرکز خرید نباشند، بلکه مأموریت خرید متفاوتی را پاسخ دهند.
اما رشد این قالب بدون ریسک نیست
وابستگی بالا به خودرو یکی از مهمترین چالشهای Retail Park است. این قالب به زمین وسیع، دسترسی مناسب جادهای و ظرفیت پارکینگ بالا نیاز دارد و همین موضوع توسعه آن را در بافتهای متراکم شهری محدود میکند. از طرف دیگر، موفقیت پروژه فقط به حضور چند فروشگاه بزرگ وابسته نیست. اگر ترکیب مستأجران بهدرستی شکل نگیرد، مجموعه ممکن است به چند مقصد مستقل تبدیل شود که ارتباط کمی با یکدیگر دارند. در چنین شرایطی، مراجعه به یک واحد الزاماً به گردش مشتری در کل پروژه منجر نمیشود.

وقتی کمبود عرضه، تقاضا را به مرکز خرید برمیگرداند
گزارش 2026 Savills از بازار بریتانیا نکته مهمی را نشان میدهد. فضای خالی در پارکهای خردهفروشی و فروشگاههای بزرگ خارج از مراکز شهری به سطح بسیار پایینی رسیده و همین کمبود باعث شده برخی خردهفروشان دوباره مراکز خرید منطقهای و بزرگ را در برنامه توسعه خود بررسی کنند. همزمان، نرخ فضای خالی مراکز خرید بریتانیا در سهماهه دوم ۲۰۲۶ از 16.9 درصد به 16.1 درصد کاهشیافته است. بخشی از این بهبود به بازگشت تقاضای برندهایی مربوط میشود که دیگر در Retail Parkها فضای مناسب پیدا نمیکنند.
رقابت میان قالبها یکطرفه نیست
این اتفاق نشان میدهد رابطه میان مرکز خرید و Retail Park را نباید صرفاً به شکل رقابت مستقیم دید. یک برند میتواند بسته به بازار، اندازه فروشگاه، نوع مشتری و موجود بودن فضا، میان چند قالب جابهجا شود. در یک دوره، Retail Park ممکن است بخشی از تقاضای مراکز خرید را جذب کند؛ اما وقتی عرضه فضای مناسب در آن محدود شود، همان تقاضا میتواند دوباره به مراکز خرید قدرتمند بازگردد. در نتیجه، مسئله اصلی برای توسعهدهنده و مالک این نیست که کدام قالب «برنده» است. مسئله این است که کدام پروژه میتواند فضای مناسبتر، دسترسی بهتر و شرایط عملیاتی مناسبتری برای برند فراهم کند.

یک پیام مهم برای مراکز خرید
برای مدیران مراکز خرید، روند فعلی یک نکته مهم دارد؛ رقابت فقط با مرکز خرید دیگر نیست. Retail Park، خیابان تجاری، فروشگاه مستقل و سایر قالبها همگی بخشی از بازار جذب برند را تشکیل میدهند. درعینحال، کمبود فضای مناسب در یکی از این قالبها میتواند برای قالب دیگر فرصت ایجاد کند. به همین دلیل، انعطافپذیری واحدها، امکان جذب فروشگاههای بزرگتر و کیفیت موقعیت میتواند در دورههایی که تقاضا میان قالبها جابهجا میشود، اهمیت بیشتری پیدا کند. در نهایت، Retail Park را نباید صرفاً رقیب مرکز خرید دانست. این قالب بخشی از یک اکوسیستم گستردهتر است که در آن تقاضای برندها بسته به شرایط بازار، هزینه، دسترسی و موجود بودن فضا میان فرمتهای مختلف جابهجا میشود.