نیروی انسانی برای بسیاری از فروشگاه‌های زنجیره‌ای یکی از بزرگ‌ترین هزینه‌های عملیاتی قابل‌کنترل است، اما مدیریت این بخش هنوز در بسیاری از مجموعه‌ها با روش‌های سنتی انجام می‌شود. Deloitte در گزارش ۲۰۲۶ خود درباره مدیریت نیروی انسانی فروشگاه تأکید می‌کند که برنامه‌ریزی شیفت، تقسیم وظایف و تخصیص نیرو از حوزه‌هایی هستند که هنوز ظرفیت زیادی برای بهینه‌سازی دارند.
مسئله فقط تعداد کارکنان نیست، بلکه زمان و محل استفاده از آنهاست. نیاز یک فروشگاه در تمام ساعات روز یکسان نیست؛ در یک بازه ممکن است صندوق‌ها به نیروی بیشتری نیاز داشته باشند و در ساعتی دیگر شارژ قفسه‌ها، دریافت کالا یا آماده‌سازی سفارش‌ها در اولویت باشد. اگر برنامه شیفت بدون توجه به حجم واقعی کار تنظیم شود، فروشگاه ممکن است هم‌زمان در بخشی با نیروی مازاد و در بخشی دیگر با کمبود نیرو روبه‌رو شود.
Deloitte می‌گوید استفاده از زمان‌بندی مبتنی بر استاندارد‌های کاری و برنامه‌ریزی خودکار در خرده‌فروشان بزرگ می‌تواند حدود 0.5 تا 2.5 درصد هزینه نیروی انسانی را بهینه کند. در یک شبکه بزرگ فروشگاهی، حتی چنین درصدی می‌تواند اثر مالی قابل‌توجهی داشته باشد.
مرحله بعدی، استفاده از داده و هوش مصنوعی برای مدیریت لحظه‌ای فعالیت‌هاست. سیستم‌های جدید می‌توانند بر اساس حجم مراجعه، وضعیت صندوق‌ها، موجودی قفسه‌ها یا حجم سفارش‌ها، اولویت وظایف را تغییر دهند و به مدیر فروشگاه کمک کنند نیروی موجود را سریع‌تر جابه‌جا کند. هدف در اینجا کاهش صرف نیروی انسانی نیست، بلکه استفاده بهتر از زمان کارکنان است.
برای فروشگاه‌های زنجیره‌ای ایران نیز نقطه شروع لزوماً استفاده از سامانه‌های پیچیده نیست. ابتدا باید فروش ساعتی، تعداد تراکنش، ساعات اوج مراجعه، حجم کار هر بخش و زمان موردنیاز برای فعالیت‌های اصلی اندازه‌گیری شود. همین اطلاعات می‌تواند برنامه‌ریزی شیفت را از تصمیم‌گیری مبتنی بر تجربه صرف، به مدیریت مبتنی بر داده نزدیک کند.
در نهایت، سؤال مهم برای فروشگاه‌های زنجیره‌ای این نیست که «هر شعبه چند نفر نیرو دارد؟»؛ بلکه این است که «هر شعبه در هر ساعت، برای انجام چه کاری و با چه حجمی از فعالیت به چه میزان نیرو نیاز دارد؟» بهینه‌سازی نیروی انسانی زمانی اتفاق می‌افتد که فروشگاه بتواند نیروی مناسب را در زمان مناسب و برای کار مناسب به کار بگیرد.
